Według szacunków cukrzyca typu 5 może dotyczyć 20-25 milionów osób, głównie w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie niedobór żywności i ograniczony dostęp do opieki medycznej są codziennością. Eksperci podkreślają jednak, że problem nie ogranicza się wyłącznie do Azji czy Afryki - dotyczy także migrantów, uchodźców i osób żyjących w skrajnym ubóstwie w krajach rozwiniętych.
Choroba inna niż wszystkie znane typy
Cukrzyca typu 5, znana wcześniej jako cukrzyca związana z niedożywieniem (MRDM), nie pasuje do klasycznego podziału na typ 1 i typ 2. Nie jest chorobą autoimmunologiczną, nie wynika też z insulinooporności związanej z nadwagą czy otyłością. Jej źródłem jest długotrwały niedobór energii i białka, zwłaszcza w dzieciństwie i okresie dojrzewania.W tych krytycznych fazach rozwoju organizmu dochodzi do trwałego upośledzenia rozwoju trzustki, co ogranicza jej zdolność do wydzielania insuliny. W efekcie pacjenci mają podwyższony poziom glukozy we krwi, ale jednocześnie zachowują względną wrażliwość tkanek na insulinę - cechę niespotykaną w cukrzycy typu 2.
Badania wykazały, że u chorych występuje obniżone stężenie peptydu C, świadczące o zmniejszonej produkcji insuliny, przy jednoczesnym braku autoprzeciwciał charakterystycznych dla cukrzycy typu 1. Ten odrębny profil metaboliczny był jednym z kluczowych argumentów za wyodrębnieniem nowego typu choroby.
Foto: depositphotos.com, zdjęcie zmodyfikowane
Od zapomnienia do przełomu
Pierwsze opisy tej postaci cukrzycy pojawiły się już w latach 50. XX wieku, m.in. na Jamajce. W latach 80. choroba została nawet uwzględniona w klasyfikacji Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jednak w 1999 roku została z niej usunięta z powodu braku wystarczających dowodów naukowych. Przez kolejne dekady pacjenci byli błędnie diagnozowani i leczeni jak chorzy na cukrzycę typu 1 lub 2.- Cukrzyca związana z niedożywieniem przez dekady była niedodiagnozowana i słabo rozumiana - podkreśla Meredith Hawkins, endokrynolożka i przewodnicząca grupy roboczej IDF ds. cukrzycy typu 5. - Uznanie jej jako odrębnego typu to kluczowy krok w zwiększaniu świadomości problemu, który dotyka ogromnej liczby ludzi.
Gdy standardowe leczenie może zaszkodzić
Oficjalne uznanie cukrzycy typu 5 ma ogromne znaczenie praktyczne. Standardowe schematy leczenia opracowane dla cukrzycy typu 1 i 2 nie zawsze są skuteczne, a w niektórych przypadkach mogą być wręcz niebezpieczne. Podawanie wysokich dawek insuliny pacjentom, którzy zachowują wrażliwość na ten hormon, zwiększa ryzyko ciężkiej hipoglikemii, szczególnie w regionach dotkniętych niedożywieniem i brakiem dostępu do regularnego monitorowania glikemii.Coraz więcej danych wskazuje, że skuteczna terapia powinna łączyć ostrożnie dobraną farmakoterapię z intensywnym wsparciem żywieniowym - odpowiednią podażą energii, białka oraz mikroelementów. Właśnie dlatego IDF powołała międzynarodową grupę roboczą, której zadaniem jest opracowanie jasnych kryteriów diagnostycznych, wytycznych terapeutycznych oraz globalnego rejestru pacjentów.
Więcej niż problem medyczny
Uznanie cukrzycy typu 5 wykracza poza samą diabetologię. To także ważny sygnał społeczny. Pokazuje, że choroby metaboliczne nie są wyłącznie konsekwencją nadmiaru i stylu życia, lecz mogą być skutkiem długotrwałego niedoboru i nierówności społecznych.Cukrzyca typu 5 podważa uproszczone narracje o „chorobach cywilizacyjnych” i zmusza do spojrzenia na zdrowie przez pryzmat warunków, w jakich ludzie dorastają i żyją. Dla milionów pacjentów na świecie może to oznaczać nie tylko trafniejszą diagnozę, ale i realną szansę na skuteczniejsze, bezpieczniejsze leczenie.
Opracowanie własne na podstawie:
1. https://www.sciencealert.com/a-distinct-new-type-of-diabetes-is-officially-recognized
2. https://zdrowie.pap.pl/choroby/piaty-typ-cukrzycy
3. https://www.termedia.pl/diabetologia/Nowy-typ-cukrzycy-uznany-przez-IDF,65480.html
4. https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-metaboliczne,25-mln-pacjentow-z-niezauwazana-cukrzyca--eksperci-wskazali-nowy-typ-choroby,artykul,67851161.html
5. https://diabetyk.org.pl/nowy-typ-cukrzycy-uznany-przez-idf/
Masz swoją opinię na ten temat? Tu jest miejsce, gdzie możesz ją wyrazić! Pisz, komentuj i dyskutuj. Pamiętaj o tym, że nie będą tolerowane niecenzuralne wypowiedzi i wulgaryzmy.
