"Nie słyszę dzwonka do drzwi..."
"Rodzina mówi, że zbyt głośno oglądam telewizję..."
Brzmi znajomo?
Może właśnie nadszedł czas na profilaktykę i zbadanie narządu, który na co dzień dostarcza nam ogromu informacji.
Dlaczego słuch jest tak ważny?
Słuch, bo o nim mowa, pełni w naszym życiu ogromną rolę, której bardzo często nie doceniamy. Już w życiu płodowym od około 20 tygodnia dziecko zaczyna słyszeć bicie serca matki oraz dźwięki otoczenia. Noworodek reaguje na nieznane, głośne bodźce tzw. odruchami bezwarunkowymi, a uspokaja się przy znanych mu tonacjach np. bicie serca mamy. Dopiero w 4-6 miesiącu życia świadomie dostrzega np. głosy rodziców i wodzi wzrokiem.
Jak rozwija się niedosłuch?
Człowiek słyszy dźwięki o częstotliwościach 20-20 000 Hz. Niestety, zakres ten zmniejsza się wraz z wiekiem. Narząd słuchu jest jedynym narządem, który pracuje na okrągło nawet podczas snu. Zbiera informacje z otoczenia, dostarcza do mózgu i nasze ciało doskonale wie co ma robić np. obudzić się na dźwięk budzika.Zdarza się jednak, że zauważamy sporadyczne sytuacje, w których prosimy o powtórzenie. Potem nie jesteśmy w stanie zrozumieć lektora, aż w końcu mamy problem z porozumieniem się z domownikami. Co się zatem dzieje?
Słuch, który do tej pory dostarczał nam pełnej informacji, nie jest w stanie przetworzyć na przykład wysokich częstotliwości tj. dzwonek do drzwi, ptaki w ogródku lub też szeleszczące części wyrazów. Wraz z upływem czasu, górna granica dźwięków obniża się do 5000-6000 Hz. Oznacza to, że pojawia się niedosłuch, początkowo w lekkim stopniu, który często bywa bagatelizowany. Zbyt późna reakcja - brak profilaktyki, powoduje obumieranie receptorów nerwu słuchowego, a co za tym idzie brak możliwości efektywnej rehabilitacji słuchowej.
Konsekwencje nieleczonego niedosłuchu
Niedosłuch zmusza mózg do intensywniejszej pracy. Zużywa więcej energii na rozpoznawanie bodźców dźwiękowych, kosztem innych funkcji poznawczych. Zdarza się, że nie jesteśmy w stanie rozpoznać informacji i dopowiadamy to, czego nie słychać. W relacjach rodzą się konflikty.Brak komunikacji nierzadko prowadzi do izolacji społecznej, depresji, osłabiają się również funkcje poznawcze - brak uczenia się, zapamiętywania, koncentracji i umiejętności podejmowania decyzji. Niedosłuch wpływa również na ryzyko wystąpienia demencji. U osób z znacznym i głębokim ubytkiem słuchu obserwuje się zjawiska otępienne, mogące prowadzić do choroby Alzhaimera.
Cukrzyca a ryzyko niedosłuchu
Wśród powikłań cukrzycowych najczęściej wymienia się choroby układu sercowo-naczyniowego, niewydolność nerek czy stopę cukrzycową. Warto mieć jednak świadomość, że u osób z cukrzycą możliwość wystąpienia niedosłuchu pojawia się dwukrotnie częściej niż u osób bez tego schorzenia. Według badań przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Niigata na 20,194 tysiącach pacjentów z cukrzycą u niemal 7,377 tys. z nich stwierdzono niedosłuch i nie było to zależne od wieku czy narażenia na hałas [1]. Według ekspertów profilaktyczne badanie słuchu powinno być wykonywane u wszystkich pacjentów z cukrzycą w jak najmłodszym wieku, aby jak najszybciej zapobiegać skutkom upośledzenia słuchu [2].W przebiegu cukrzycy wysoki poziom glukozy powoduje uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych w obrębie ślimaka (mikroangiopatia) oraz receptorów nerwu słuchowego [3,4]. Zmiany zwyrodnieniowe naczyń krwionośnych ucha wewnętrznego powodować mogą tzw. szumy uszne, które wywołują dyskomfort oraz utrudniają odbieranie wielu sygnałów np. mowy.
Pracując w gabinecie z moimi Pacjentami, z których średnio co 3 osoba borykała się z cukrzycą, obserwowałam zmiany w wynikach badań słuchu rok do roku, niezależnie jakiego typu była to cukrzyca. Wczesne wykrycie pozwala nam Protetykom na włączenie rehabilitacji słuchowej za pomocą aparatów słuchowych i dostarczenie dźwięków dawno niesłyszanych. Istotne znaczenie ma również odpowiednia dieta, aktywność fizyczna i dobry sen.
Kto wykonuje badania słuchu?
Profilaktyczne badanie słuchu wykonuje właśnie Protetyk Słuchu (zawód medyczny od 2025r.), który opiera się przede wszystkim na szerokim wywiadzie medycznym oraz sytuacyjnym. Wykonuje badania: audiometrii tonalnej, audiometrii mowy, wolnego pola oraz tinnitometrię. Niejednokrotnie diagnostyka poszerzana jest w gabinecie o tympanometrię oraz odruchy strzemiączkowe. Wymienione badania pozwalają rozpoznać rodzaj niedosłuchu, z jakim mamy do czynienia i odpowiednio zareagować:- ubytek przewodzeniowy - wymagane leczenie laryngologiczne
- ubytek mieszany - wymagane leczenie laryngologiczne, następnie protezowanie aparatami słuchowymi
- ubytek odbiorczy - protezowanie aparatami słuchowymi.
Wczesna diagnoza pozwala na wdrożenie odpowiednich działań, które mogą poprawić jakość życia i zapobiec poważnym konsekwencjom zdrowotnym.
Badajmy się. Reagujmy. Dbajmy o słuch - szczególnie przy cukrzycy.
Dobrych cukrów!
Justyna Kosiedowska
Protetyk Słuchu, Mama cukrzyka typu 1
Bibliografia i źródła:
1. The Journal of Clinical Endocrinology&Metabolism, Volume 98, Issue 1, January 2013, Pages 51-58
2. Cukrzyca odbiera słuch? "Należy informować pacjentów, że takie ryzyko istnieje" Rynek Zdrowia, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, 2021
3. Wpływ schorzeń ogólnoustrojowych na przebieg presbyacusis, Mariusz Jędras, 2011
4. Zależność między niedosłuchem a cukrzycą typu II, Piotr Błaszczuk, Anna Cierpicka-Świtkowska, Krzysztof Świtkowski, 2021
5. World Report on Hearing, WHO, Pages 139-145, 2021
Informacje dodatkowe:
Masz swoją opinię na ten temat? Tu jest miejsce, gdzie możesz ją wyrazić! Pisz, komentuj i dyskutuj. Pamiętaj o tym, że nie będą tolerowane niecenzuralne wypowiedzi i wulgaryzmy.
