ATTD 2026 - dzień 1 | Wprowadzenie
19. Konferencję ATTD w Barcelonie otworzyli prof. Moshe Phillip i prof. Tadej Battelino, witając 5300 uczestników ze 105 krajów. Tegoroczny program był wyjątkowo bogaty: 945 abstraktów, 42 sesje naukowe, 13 sesji ustnych i 19 krótkich prezentacji, 21 sympozjów przemysłowych, 28 prezentacji podczas targów technologicznych.Duży nacisk położono również na innowacje technologiczne. W strefie startupów zaprezentowały się 32 młode firmy, a codzienne prezentacje na scenie innowacji pozwoliły uczestnikom poznać najnowsze rozwiązania dla osób z cukrzycą. Nowością jest także kurs interventional Type 1 endocrinology, który inauguruje wykład prof. Thomasa Danne.
Wykład otwierający wygłosił prof. Boris Kovatchev, skupiając się na roli sztucznej inteligencji w leczeniu cukrzycy. Podkreślił on, że obecnie większość narzędzi AI wspiera głównie lekarzy, ale przyszłość należy do systemów współpracy człowieka z AI.
Jednym z kluczowych kierunków rozwoju są cyfrowe bliźniaki pacjenta (digital twins) - modele wykorzystujące dane z sensorów CGM i pomp insulinowych, które pozwalają symulować zmiany terapii w chmurze, zanim zostaną zastosowane w rzeczywistości. Dzięki temu pacjenci mogą bezpiecznie testować ustawienia leczenia. W badaniu z udziałem 77 osób z cukrzycą typu 1 system Adaptive Biobehavioral Control (ABC) poprawił time-in-range o 5 punktów procentowych, szczególnie u osób z HbA1c powyżej 7%, bez zwiększenia ryzyka hipoglikemii.
Ekspert wskazał również kolejne etapy rozwoju technologii: systemy hybrydowej pętli zamkniętej, w pełni automatyczne systemy insulinowe sterowane przez AI, wykorzystanie digital twins w personalizacji terapii. Według Kovatcheva sztuczna inteligencja może stać się pomostem między technologią a terapiami biologicznymi (np. komórkowymi i genowymi), prowadząc w przyszłości do zintegrowanych rozwiązań takich jak zaawansowana sztuczna trzustka.
Foto: Karolina Piątek, EUKC
ATTD 2026 - dzień 1 | Technologie insulinowe i CGM
Pierwszy dzień konferencji ATTD w Barcelonie przyniósł dużo nowych danych dotyczących technologii w leczeniu cukrzycy. Analiza danych z praktyki klinicznej w USA obejmująca ok. 14 000 użytkowników systemu MiniMed 780G z sensorem Instinct pokazała bardzo dobre wyniki leczenia: średnio 75,6% czasu w zakresie docelowym (TIR), 72% użytkowników osiągało cel >70% TIR. Przy optymalnych ustawieniach systemu wyniki były jeszcze lepsze - blisko 80% czasu w zakresie docelowym, bez zwiększenia ryzyka hipoglikemii.Co ciekawe, przejście z sensora Guardian 4 na Instinct poprawiało wyniki głównie dlatego, że pacjenci nosili sensor dłużej i częściej korzystali z trybu automatycznego. Nowe dane potwierdzają więc, że w nowoczesnych systemach leczenia ogromne znaczenie ma nie tylko algorytm, ale też komfort i łatwość korzystania z technologii.
Foto: Karolina Piątek, EUKC
ATTD 2026 - dzień 2 | CGM w cukrzycy typu 2
Jednym z ważniejszych tematów drugiego dnia konferencji były nowe dane dotyczące wykorzystania ciągłego monitorowania glikemii (CGM) w cukrzycy typu 2. Badanie FREEDOM-2 pokazało, że stosowanie FreeStyle Libre 3 u osób z cukrzycą typu 2 leczonych insuliną bazową:- obniżyło HbA1c o 0,5-0,6% w porównaniu ze standardową opieką
- zwiększyło czas w zakresie docelowym nawet do ok. 60%
- nie zwiększyło ryzyka hipoglikemii
To kolejny dowód, że CGM może realnie wspierać samodzielne zarządzanie cukrzycą, także poza intensywną insulinoterapią, ale także pokazuje ją ważne jest przestrzeganie zdrowych zasad stylu życia.
ATTD 2026 - dzień 2 | Sztuczna inteligencja w diabetologii
Podczas ATTD dużo miejsca poświęcono wykorzystaniu AI i algorytmów wspierających leczenie cukrzycy. Jednym z prezentowanych rozwiązań był system, który na podstawie danych z CGM generuje: codzienne wskazówki bezpieczeństwa oraz cotygodniowe rekomendacje dotyczące dawek insuliny. W badaniu pilotażowym taki system: zmniejszył liczbę epizodów ciężkiej hipoglikemii, poprawił czas w zakresie docelowym, był bardzo dobrze oceniany przez pacjentów.Dużo mówiło się też o koncepcji „cyfrowych bliźniaków pacjenta”. To wirtualne modele, które pozwalają: zasymulować zmianę leczenia, sprawdzić jej efekt, zanim zostanie ona zastosowana u pacjenta. Eksperci podkreślali jednak jasno: AI ma wspierać lekarza, a nie go zastępować.
ATTD 2026 - dzień 2 | Nowe podejście do leczenia cukrzycy typu 2
Jedną z najbardziej komentowanych prezentacji były wyniki badania SURPASS-EARLY. Sprawdzano w nim, czy wczesne zastosowanie tirzepatydu u osób z niedawno rozpoznaną cukrzycą typu 2 może zmienić przebieg choroby.Po 2 latach leczenia:
- HbA1c spadło średnio do ok. 5,6%
- średnia redukcja masy ciała wyniosła ok. 16 kg
- prawie 70% pacjentów osiągnęło normoglikemię (<5,7%).
ATTD 2026 - dzień 2 | Terapia genowa w cukrzycy typu 1
Jednym z najbardziej futurystycznych tematów drugiego dnia była terapia genowa w cukrzycy typu 1. Nowa koncepcja polega na wprowadzeniu do komórek mięśniowych genów: insuliny oraz glukokinazy. Dzięki temu mięśnie mogłyby działać jak „bufor glukozy” i produkować insulinę w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy. W badaniach na modelach zwierzęcych pojedyncza terapia pozwalała utrzymać prawidłową glikemię nawet przez kilka lat. Badania kliniczne u ludzi mają rozpocząć się jeszcze w tym roku. Choć przed nami wiele pytań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, kierunek jest bardzo ekscytujący - pokazuje, że przyszłość leczenia cukrzycy może wykraczać daleko poza same technologie insulinowe.
Foto: Karolina Piątek, EUKC
ATTD 2026 - dzień 3 | Nowe kierunki w opiece nad cukrzycą typu 1
Trzeciego dnia konferencji ATTD dużo uwagi poświęcono temu, jak zmienia się podejście do cukrzycy typu 1 - zarówno w zakresie leczenia wspomagającego u osób z już rozpoznaną chorobą, jak i wcześniejszego wykrywania cukrzycy jeszcze przed pojawieniem się objawów klinicznych.Leki inkretynowe jako terapia wspomagająca
Prof. Satish Garg omówił rosnące wykorzystanie leków z grupy GLP-1 i GIP (np. semaglutyd czy tirzepatyd) u osób z cukrzycą typu 1, szczególnie u pacjentów z nadwagą lub otyłością.
Najważniejsze wnioski z prezentacji:
- leki te powinny być stosowane wyłącznie jako uzupełnienie insulinoterapii
- po rozpoczęciu terapii często konieczne jest zmniejszenie dawki insuliny (około 20%), ale zawsze indywidualnie
- kluczowe jest ścisłe monitorowanie w pierwszych dniach leczenia
Wczesne wykrywanie cukrzycy typu 1
Dr Sufian Hussain zaprezentował europejski konsensus dotyczący screeningu wczesnych stadiów cukrzycy typu 1. Celem takich programów jest identyfikacja choroby zanim pojawią się objawy, dzięki badaniom autoprzeciwciał wyspowych.
Dlaczego to ważne?
- wielu pacjentów - zwłaszcza dzieci - nadal otrzymuje diagnozę dopiero w stanie kwasicy ketonowej (DKA)
- wcześniejsze rozpoznanie umożliwia monitorowanie, edukację i wsparcie rodzin
- daje też szansę na zastosowanie terapii opóźniających rozwój choroby
Wspólny wniosek z tej sesji był jasny: przyszłość opieki nad cukrzycą typu 1 to połączenie wcześniejszego wykrywania choroby z nowymi strategiami terapeutycznymi, które mogą poprawić kontrolę metaboliczną i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Foto: Karolina Piątek, EUKC
Podsumowanie
ATTD 2026 w Barcelonie pokazało wyraźnie, że diabetologia wchodzi w nową erę - coraz bardziej zintegrowaną, spersonalizowaną i opartą na danych. Kluczową rolę odgrywają technologie takie jak systemy automatycznego podawania insuliny, ciągłe monitorowanie glikemii oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Coraz większe znaczenie mają także koncepcje cyfrowych bliźniaków pacjenta, które mogą w przyszłości umożliwić bezpieczne testowanie terapii w środowisku wirtualnym.Równolegle rozwijają się nowe strategie leczenia - zarówno w cukrzycy typu 2, gdzie podkreśla się znaczenie wczesnej i intensywnej interwencji metabolicznej, jak i w cukrzycy typu 1, gdzie pojawiają się nowe możliwości terapii wspomagających, a także kierunki takie jak terapia genowa czy programy wczesnego wykrywania choroby.
Wspólnym mianownikiem prezentowanych doniesień jest przesunięcie w stronę bardziej świadomego, wspieranego technologicznie i aktywnego udziału pacjenta w procesie leczenia.
Masz swoją opinię na ten temat? Tu jest miejsce, gdzie możesz ją wyrazić! Pisz, komentuj i dyskutuj. Pamiętaj o tym, że nie będą tolerowane niecenzuralne wypowiedzi i wulgaryzmy.
