W zaktualizowanych tego roku zaleceniach leczenia cukrzycy, znaczącą rolę odgrywają leki z grup tzw. inkretyn i tzw. flozyn. Zwłaszcza gdy towarzyszą jej choroby sercowo-naczyniowe i nerek oraz otyłość. Przegląd rekomendacji dotyczących kontroli glikemii przy chorobach współistniejących znajdziecie w nr 4 "Diabetyka", który już trafił na rynek. Co ważne, w zaleceniach bardzo mocno podkreśla się konieczność indywidualizacji leczenia, która jest dominującym trendem w opiece nad osobami z cukrzycą.
Specjalnego podejścia wymaga także stan psychiczny, w którym zaczynamy wierzyć, że nasze działania nie mają znaczenia. To przekonanie przenika myślenie, emocje i zachowanie, prowadząc do rezygnacji, bierności i poczucia uwięzienia w sytuacji, która wydaje się niezmienna. Mowa tu o wyuczonej bezradności, która może prowadzić do gorszej samokontroli cukrzycy, mniejszej motywacji do aktywności fizycznej, trudności w przestrzeganiu zaleceń lekarskich, zwiększonego stresu, który pogarsza stan zdrowia. Sposobem na wyrwanie się z poczucia bezradności i braku kontroli jest zmiana w interpretowaniu swojej rzeczywistości - przyczyn wydarzeń, które nas spotkały, zarówno tych trudnych, jak i pozytywnych. Artykuł, jak odzyskać sprawczość w życiu z chorobą przewlekłą, również znajdziecie w "czwórce".
Ponadto w nr kwietniowym polecamy m.in. tekst, w którym zdradzamy, jak właściwie pielęgnować włosy (które chronione czapkami w zimie mogły nieco stracić na wyglądzie) i co dobrze wpływa na ich kondycję. A że stan włosów zależy również od diety, zachęcamy do włączenia do niej produktów zawierających witaminy z grupy B, cynk, selen i in., które można znaleźć w zdrowych i smacznych smarowidłach na kanapki, o których także piszemy w nr 4.
Gdzie kupić DiABEtyKA?
Magazyn DiABEtyK dostępny jest w wybranych salonach Empik, a także za darmo w wybranych aptekach (spis znajdziesz tutaj). Gazetę można kupić w prenumeracie - z dostawą do domu (to opcja najkorzystniejsza). O warunkach prenumeraty przeczytasz tutaj. Pojedyncze numery możesz kupić także w sklepie internetowym.Spis treści
POCZYTALNIACGM-y zyskują mocniejsze miejsce w terapii
Co naukowcy odkryli w kawie?
Metformina a ryzyko AMD
TEMAT NUMERU
Kontrola glikemii a choroby współistniejące
ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Technikalia robienia iniekcji (cz. 2)
Wyuczona bezradność a adaptacja do życia z cukrzycą
POD LUPĄ
Układ zależności: insulina i glukoza
Zmora migrenowa
LEKARZ ODPOWIADA
Czym jest zespół metaboliczny?
ZDROWO ŻYWIENIOWO
Smakowite smarowidła
Przepisy
BLIŻEJ NATURY
Jarząb pospolity
ZADBAJ O SIEBIE
Dobre dla włosów
- TEMAT NUMERU
Kontrola glikemii a choroby współistniejące
- Wyniki metaanaliz efektywności porównawczej pokazują, że każda nowa klasa doustnych środków nieinsulinowych po dodaniu do metforminy zazwyczaj obniża hemoglobinę glikowaną (HbA1c) o około 0,7-1,0%. Dodanie GLP-1 lub podwójnego GIP i GLP-1 do metforminy zwykle skutkuje obniżeniem HbA1c o 1% do >=2%.
Wszechobecność GLP-1, GIP/GLP-1 oraz SGLT2 w rekomendacjach towarzystw diabetologicznych wynika z ich wysokiej skuteczności glikemicznej i korzystnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy i nerki. Są zalecane w różnych opcjach terapeutycznych cukrzycy i w przebiegu chorób jej towarzyszących (sercowo-naczyniowych, nerek, a także przy otyłości i stłuszczeniu wątroby związanym z zaburzeniami metabolicznymi).
Wprowadzenie tych leków może zmniejszyć potrzebę stosowania środków, które zwiększają ryzyko hipoglikemii i wzrostu masy ciała lub są gorzej tolerowane. GLP-1, GIP/GLP-1 są zalecane do stosowania przed włączeniem insuliny bazalnej (ludzkiej NPH albo analogu długodziałającego), jeśli nie były jeszcze przyjmowane. A to dlatego, że mogą być one wystarczające do osiągnięcia indywidualnych celów HbA1c, ale przy niższym ryzyku hipoglikemii oraz przy korzystnym wpływie na wagę ciała, układ sercowo-naczyniowy, nerki i wątrobę.
- ROZWAŻANIA O CUKRZYCY
Wyuczona bezradność a adaptacja do życia z cukrzycą
- Wyuczona bezradność to stan psychiczny, w którym człowiek - po doświadczeniu powtarzających się sytuacji braku kontroli - zaczyna wierzyć, że jego działania nie mają znaczenia. To przekonanie przenika myślenie, emocje i zachowanie, prowadząc do rezygnacji, bierności i poczucia uwięzienia w sytuacji, która wydaje się niezmienna. W kontekście chorób przewlekłych ta teoria nabiera szczególnej wagi
W zachowaniu można dostrzec wycofanie, unikanie działań prozdrowotnych, trudności w podejmowaniu decyzji, rezygnację z aktywności, które mogłyby poprawić jakość życia lub wyrównanie cukrzycy. Wyuczona bezradność może prowadzić do gorszej samokontroli choroby (np. nieregularne przyjmowanie leków, brak monitorowania stężenia glukozy), mniejszej motywacji do aktywności fizycznej, trudności w przestrzeganiu zaleceń lekarskich, zwiększonego stresu, który pogarsza stan zdrowia.
Kluczem jest zmiana stylu wyjaśniania wewnętrznego dialogu. Styl wyjaśniania to sposób, w jaki interpretujemy przyczyny wydarzeń, zarówno tych trudnych, jak i pozytywnych. Polega nie na "pozytywnym myśleniu", lecz na bardziej realistycznym, elastycznym i wspierającym sposobie interpretowania rzeczywistości. To proces psychologicznego odzyskiwania wpływu, krok po kroku.
- POD LUPĄ
Zmora migrenowa
- Napady migrenowe często pojawiają się bez konkretnej przyczyny, ale mogą być również wywołane czynnikami zewnętrznymi, zwłaszcza pokarmami, lekami lub związkami o silnym działaniu wazoaktywnym (wpływającymi na rozszerzanie lub zwężanie średnicy naczyń), do których należą serotonina, histamina, tyramina, fenyloalanina, glutaminian sodu czy czerwień koszenilowa.
Tyramina powstaje z rozkładu białek długo przechowywanego lub fermentującego jedzenia. Dlatego spore jej pokłady znajdują się w serach dojrzewających lub pleśniowych, mięsach (tj. szynka parmeńska), niektórych winach, fermentowanych napojach mlecznych, chlebie na zakwasie, produktach marynowanych czy niektórych owocach i warzywach.
Podobne ryzyko wyzwolenia ataku stwarza spożycie histaminy (obecnej np. w wędzonych rybach czy kandyzowanych owocach) oraz oktopaminy, której źródłem są owoce cytrusowe (gorzka pomarańcza, grejpfrut) i egzotyczne warzywa.
Atak migreny mogą wywołać także: kakao i czekolada, alkohol, tytoń i nadmierne spożycie kofeiny. Zdecydowanie częstsze i bardziej nasilone epizody migrenowe występują u osób niedbających o prawidłową podaż płynów lub odżywiających się nieregularnie.
- LEKARZ ODPOWIADA
Czym jest zespół metaboliczny?
- Zespół metaboliczny to skojarzenie kilku zaburzeń, których wspólnym mianownikiem jest insulinooporność. Bardzo poważną konsekwencją tych odchyleń jest zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Na zespół składają się: otyłość trzewna, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca (lub nieprawidłowa tolerancja glukozy), zaburzenia lipidowe. Idea, która przyświeca wyodrębnieniu tego syndromu to podkreślenie znaczenia tego skojarzenia. Bo choć w terapii trzeba uwzględnić poszczególne składowe i skutecznie je leczyć (np. nadciśnienie tętnicze), to z drugiej strony nie można zapomnieć o istocie sprawy. A kluczowym zaburzeniem jest insulinooporność. To - jak wskazuje nazwa - jakiś opór wobec działania insuliny, jakieś zablokowanie. Insulina jest niezwykle ważnym hormonem (działająca na przemianę materii w skali całego organizmu), który reguluje gospodarkę węglowodanową, białkową i tłuszczową.
Przyczyną problemu są przede wszystkim zaburzenia metabolizmu pochodne do otyłości trzewnej. Tkanka tłuszczowa może gromadzić się na brzuchu podskórnie lub wewnątrz jamy brzusznej. I to ten drugi rodzaj tkanki tłuszczowej jest wyjątkowo niekorzystny. Co warto zauważyć, "tłuszcz otrzewnowy" może się odkładać także u osób z prawidłową masą ciała. Wskaźnik BMI ma tu więc mniejsze znaczenie. Istotna jest lokalizacja tkanki tłuszczowej - właśnie w obrębie jamy brzusznej.
- ZDROWO ŻYWIENIOWO
Smakowite smarowidła
- Najpopularniejszy składnik kanapek, czyli wędliny zawierają szkodliwe konserwanty - azotany i azotyny - oraz powstające w procesie wędzenia rakotwórcze węglowodory aromatyczne. W naszej diecie powinno ich być jak najmniej.
Każde 50 g spożywanych codziennie przetworów mięsnych zwiększa ryzyko raka jelita grubego o 18% - jest to oficjalne stanowisko International Agency for Research on Cancer. Poza tym coraz więcej ludzi cierpi z powodu nietolerancji produktów mlecznych, bo i jakość przemysłowego mleka jest coraz gorsza.
Ponieważ w naszej diecie przeważają białka pochodzenia zwierzęcego, a brakuje białka roślinnego, proponujemy zdrową alternatywę - przepyszne pasty na bazie roślin do smarowania pieczywa.
Zwiększenie udziału białek roślinnych w diecie jest zalecane w przypadku różnych chorób stawów, chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów, nadciśnienia i niepłodności - w zasadzie we wszystkich chorobach cywilizacyjnych.
Masz swoją opinię na ten temat? Tu jest miejsce, gdzie możesz ją wyrazić! Pisz, komentuj i dyskutuj. Pamiętaj o tym, że nie będą tolerowane niecenzuralne wypowiedzi i wulgaryzmy.
