Strona główna
  1. Wiadomości
  2. O cukrzycy
  3. Porady
  4. Sprzęt i leki
  5. Więcej
  6. Przydatne
  7. O portalu
diabetyk24.pl
Accu-Chek Solo

FreeStyle Libre 2

Ypsomed
Artykuły
O cukrzycy
Cukrzyca typu 2
Odżywianie
Pompy insulinowe
Monitoring glikemii
Glukometry
Nakłuwacze
Peny
Insuliny

Dodaj komentarz
Artykuły

Cukrzyca brunatna - czym jest i jaką dietę stosować?

Artykuł zewnętrzny, dodano: 8 maja 2023 r.

Cukrzyca jest bez wątpienia jedną z najczęściej występujących chorób XXI wieku. Mało kto jednak wie, że jej przyczyną może być także... nadmiar żelaza. Problem ten jest na tyle powszechny, że doczekał się własnej terminologii - tzw. hemochromatozy lub cukrzycy brunatnej - która dotyka głównie kobiety obciążone genetycznie. Zlekceważenie jej objawów może pociągnąć za sobą wiele niepokojących skutków ubocznych, a brak sprawnej diagnostyki to prosta droga do zaburzeń okołonarządowych. Czym zatem jest cukrzyca brunatna, jak powstaje i w jaki sposób się ją leczy?

Czym jest cukrzyca brunatna?

Cukrzyca brunatna - inaczej hemochromatoza pierwotna - to rodzaj metabolicznej i stosunkowo często występującej choroby, warunkowej przez genetykę. Jej objawy pojawić się mogą nawet z częstotliwością 1-2 przypadków(!) na 500 osób. W ten sposób mianuje się ją na pierwszym miejscu wśród najczęściej występujących chorób metabolicznych, o podłożu genetycznym [1].

Choroba ta - w dużym uogólnieniu - wyróżnia się nasilonym wchłanianiem żelaza w dwunastnicy, doprowadzając do większego deponowania (co z kolei pociąga za sobą ryzyko występowania niewydolności tego narządu). Pod tym określeniem mamy więc na myśli spotęgowanie żelaza w tkankach, co może być wynikiem zarówno predyspozycji genetycznych, jak i nadmiernego wchłaniania tegoż pierwiastka z pożywienia.

Jaka jest etymologia choroby?

Etymologia analizowana jest od wielu lat. Dotychczasowe badania laboratoryjne pozwalają wysnuć wniosek, że jej przyczyną są dwie mutacje genu HFE (nazwane C282Y i H63D)[2]. W tym miejscu jednak uczciwie należy podkreślić, że cały mechanizm patofizyczny nie jest jeszcze do końca znany - co być ma szansę się zmienić pod wpływem najnowszych, nieustannie prowadzonych, badań.

Co jest jej przyczyną?

Choroba zwana "przeciążeniem żelazem" regulowana jest przez stopień wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego. W przypadku osoby zdrowej pierwotne mechanizmy wskazują, że żelazo wchłaniane jest z pokarmu w około 10%, co daje około 4g pierwiastka w organizmie. [2] Osoby chore gromadzą żelazo w tak znacznym stopniu, że jego ilość zwiększona jest nawet do 40g(!).
Przyczyną tak chętnego magazynowania może być m.in.:
  • Predyspozycja genetyczna, która wskazuje, że cukrzyca brunatna jest chorobą dziedziczną. Powstaje więc ona na skutek mutacji genów HFE (tj. co najmniej 5 genów kodujących cząsteczki homeostazy żelaza - są to dokładnie białka HFE, hepcydyny, hemojuweliny, receptora transferyny 2 (TfR2) i ferroportyny [1]),
  • wtórne i patologiczne składowanie żelaza, np. na skutek b-talasemii,
  • samoistne wchłanianie żelaza,
  • zaburzenia w zakresie aktywności enzymów,
  • współistnienie innych schorzeń, tj. zapalanie trzustki.

Jakie są objawy cukrzycy brunatnej?

Cukrzyca brunatna jest niezwykle podstępną chorobą, pozostającą w ukryciu przez bardzo długi czas. Często zauważalne objawy informują już o dużych problemach zdrowotnych - tj. w sytuacji, gdy organizm nie deponuje żelaza, wpływając na stan narządów wewnętrznych.
Rozwinięta choroba daje objawy takie, jak:
  • Kardiomiopatia,
  • Brązowe zabarwienie skóry - zwłaszcza na karku,
  • Marskość wątroby,
  • Spadek libido,
  • Problemy układu pokarmowego - np. wzdęcia,
  • Zapalenie wielostawowe,
  • Cukrzyca,
  • Objawy podobne do cukrzycy - np. nadmierne pragnienie, senność.
Lekarze informują także o istnieniu symptomów, nazywanych potocznie zespołem trzech A. Mowa tu o:
  • artralgii - ból stawów bez zdiagnozowanego zapalenia;
  • astenii - ogólny, zły stan fizyczny i psychiczny;
  • aminotransferazie - często zapowiadającej zapalenie wątroby.
Najnowsze odkrycia [2] wskazują także, że nawet 50% chorych skarży się na ból okołonadgarstkowy oraz na problemy ze strony układu krążenia (20%).

Jakie badania wykonać?

Najłatwiejszą formą diagnostyki jest przeprowadzenie przesiewowych testów gospodarki żelaza. Alternatywą dla tej metody jest wykonanie biopsji wątroby oraz testów DNA, które wskażą ewentualną mutację genów. Lekarze zalecają także wykonanie badanie glukozy w krwi i moczu, w celu wykrycia cukrzycy, często występującej w przebiegu hemochromatozy.

Jaka dieta na cukrzycę brunatną?

Leczenie cukrzycy jest długotrwałe i złożone. W dużej mierze bazuje ono na farmakologii i leczeniu wybranych objawów. Lekarze przepisują więc m.in. leki przeciwcukrzycowe i leki regenerujące narządy. W skrajnych przypadkach - gdy choroba postępuje - zalecany jest upust krwi. Na jego podstawie, po odprowadzeniu 500 ml krwi, z organizmu można usunąć nawet 250 mg żelaza [2]. Pytanie, jakie należy w tym miejscu zadać: czy pomóc w leczeniu może dieta, np. niski IG (dostępna tutaj)?

Dieta po diagnostyce nie musi opierać się na eliminowaniu produktów bogatych w żelazo. Zamiast tego zalecane jest spożywanie dużej ilości wapnia (np. serów i jogurtów), który hamuje wchłanianie żelaza.
  • Zalecanymi produktami są więc m.in. kefiry, kasze drobne (jaglana, kuskus), ziemniaki, niektóre owoce, a także sery, nasiona zbóż i kawa.
  • Ograniczyć natomiast należy m.in. mięso czerwone, drób, podroby, pasztety, nasiona dyni, mak i żółtka jaj.
Jak więc widać - zalecenia dietetyczne różnią się od zasad niskiego indeksu glikemicznego (ten oferuje np. pysznafabryka.catering), który szczególnie często polecany jest przy zaburzeniach metabolicznych (np. insulinooporności). Niemniej jednak jest to najbliższy i najbardziej spójny sposób żywienia, który znajdzie zastosowanie wśród pacjentów, walczących z cukrzycą brunatną.

Chcesz wiedzieć więcej o minerałach i witamin, które mają wpływ na Twój organizm i samopoczucie? Przeczytaj wpisy, dostępne na naszym blogu!

Bibliografia

[1] ROZWADOWSKA, K., DANIŁOWICZ-SZYMANOWICZ, L. U. D. M. I. Ł. A., SIKORSKA, K., & RACZAK, G. (2017). HEMOCHROMATOZA DZIEDZICZNA OCZAMI KARDIOLOGA. Ann. Acad. Med. Gedan, 47, 104-112.

[2] Derc, K., Grzymisławski, M., & Skarupa-Szabłowska, G. (2001). Hemochromatoza pierwotna. Gastroenterol Pol, 8, 181-188.



Jeśli jeszcze tego nie zrobiliście, koniecznie polubcie nasz profil na FB!


Wszelkie materiały (w szczególności materiały i opracowania własne) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.



reklama





Najnowsze komentarze [0]

Masz swoją opinię na ten temat? Tu jest miejsce, gdzie możesz ją wyrazić! Pisz, komentuj i dyskutuj. Pamiętaj o tym, że nie będą tolerowane niecenzuralne wypowiedzi i wulgaryzmy.


Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Bądź pierwszy, dodaj swoją opinię!




Powrót Do góry

mojacukrzyca.org - Artykuły: Cukrzyca brunatna - czym jest i jaką dietę stosować?
Jeżeli na tej stronie widzisz błąd lub masz uwagi, napisz do nas.



Eversense E3

Fundacja dla Dzieci z Cukrzycą
Refundacja CGM
Przydatne
Informacje
Bądź na bieżąco!
Kącik literacki
Wszystko o Accu-Chek
Specjalista radzi
DiABEtyK
Na komputer i telefon
Ministerstwo Zdrowia
Światowy Dzień Cukrzycy
Cukrzyca tamtych lat
DME obrzęk plamki
Ciekawostki
O portalu

Redakcja portalu | Napisz do redakcji | Newsletter | O portalu | Media o portalu | Linki | Partnerzy | Nasze bannery | Logo do pobrania | Patronat medialny
Portal mojacukrzyca.org ma charakter jedynie informacyjny. Wszelkie decyzje odnośnie leczenia muszą być podejmowane w porozumieniu z lekarzem i za jego zgodą.
Portal jest prowadzony przez osobę fizyczną wyłącznie w celach osobistych. | Copyright © mojacukrzyca.org 2001-2024 Wszelkie Prawa Zastrzeżone
Ostatnia modyfikacja: Piątek, 23 lutego 2024 r.

Zadaj pytanie on-line